Terug naar overzicht

Publicaties

Adviezen 24.10.2016

Inschaling werkzaamheden met genetisch gemodificeerde Listeria monocytogenes

(CGM/161024-02)

De COGEM is gevraagd te adviseren over de inschaling van werkzaamheden met een genetisch gemodificeerde Listeria monocytogenes bacteriestam. De aanvrager wil een verzwakte variant van L. monocytogenes (ANZ-100) genetisch modificeren (gg-ANZ-100) en toedienen aan muizen.
L. monocytogenes is schadelijk voor mens en dier. Besmetting met deze bacterie gebeurt voornamelijk via voedsel en heeft maag-darm infecties tot gevolg. In mensen met een slecht werkend immuunsysteem kan infectie een dodelijke afloop hebben. Bij zwangere vrouwen kan blootstelling aan de bacterie leiden tot een foetale infectie of miskraam. ANZ-100 is door verwijdering van twee (virulentie)genen sterk verzwakt. De aanvrager wil in deze stam sequenties inbrengen die het immuunsysteem aan moeten sporen om kankercellen te detecteren en vernietigen, en deze gemodificeerde bacterie inbrengen in muizen. De muizen worden behandeld met immuno- en radiotherapie en naderhand worden cellen en weefsels afkomstig van deze muizen geanalyseerd. Mede op basis van eerdere studies met muizen, acht de COGEM ANZ-100 sterk verzwakt. De COGEM is van mening dat de ingebrachte sequenties in gg-ANZ-100 geen invloed hebben op de pathogeniteit.
De COGEM adviseert werkzaamheden ter vervaardiging van het ggo en werkzaamheden met cellen uit geïnfecteerde muizen in te schalen op inperkingsniveau ML-I. Voor handelingen met muizen stemt de COGEM in om de werkzaamheden in te schalen op DM-I niveau, en tijdelijke handelingen met specifieke apparatuur toe te staan op D-I niveau.
Met inachtneming van het aanvullende voorschrift om zwangere medewerkers uit te sluiten van alle werkzaamheden, acht de COGEM de risico’s voor mens in milieu bij de voorgenomen werkzaamheden verwaarloosbaar klein.