Advies Pathogeniteitsklasse van de coronavirussen Pipistrellus nathusii betacoronavirus en Eptesicus serotinus betacoronavirus

De COGEM is gevraagd te adviseren over de pathogeniteitsklasse van de coronavirussen Pipistrellus nathusii betacoronavirus (PN-βCoV) en Eptesicus serotinus betacoronavirus (ES-βCoV) in verband met plaatsing van deze virussen op Bijlage 4 van de Regeling ggo. In deze bijlage worden organismen opgenomen die ziekteverwekkend zijn voor mens, dier of plant.

PN-βCoV en ES-βCoV behoren tot de betacoronavirussen en zijn voor het eerst in Nederland aangetroffen in vleermuizen: PN-βCoV in 2010 en ES-βCoV in 2024. Over de eigenschappen van de virussen is nog slechts beperkt informatie beschikbaar. PN-βCoV wordt met name gevonden in vleermuizen van de soort Pipistrellus nathusii en is in enkele gevallen aangetroffen in nauw verwante Pipistrellus-vleermuizen. ES-βCoV is tot op heden uitsluitend gevonden in de vleermuis Eptesicus serotinus. Er zijn vooralsnog geen aanwijzingen dat de virussen ziekte veroorzaken in vleermuizen. De Spike-eiwitten van beide virussen binden aan soortspecifieke receptoren aanwezig op de cellen van respectievelijk P. nathusii en E. serotinus. Ze binden niet aan receptoren aanwezig op menselijke cellen. Dit wijst erop dat mogelijk alleen vleermuizen geïnfecteerd worden. Hoe de virussen tussen vleermuizen overgedragen worden is niet bekend, maar de tot nu toe beschikbare gegevens wijzen op een fecaal-orale transmissieroute.

Vanwege de beperkte informatie met betrekking tot transmissie, gastheren en pathogeniteit, stemt de COGEM in met het voorstel van de aanvrager om de coronavirussen PN-βCoV en ES-βCoV voorlopig in pathogeniteitsklasse 3 in te delen. Zij adviseert PN-βCoV en ES-βCoV als zodanig op te nemen in bijlage 4 van de Regeling ggo.