Terug naar overzicht

Publicaties

Adviezen 18.10.2016

Inschaling van werkzaamheden met het aggregerende eiwit tau

(CGM/161018-01)

De COGEM is gevraagd te adviseren over de mogelijke risico’s van ggo-werkzaamheden met het tau eiwit en mogelijke maatregelen om de potentiële risico’s voor mens en milieu te minimaliseren. Tau komt voor in de zenuwcellen van de mens en zoogdieren. Onder bepaalde condities kan tau van structuur veranderen en gaan samenklonteren (aggregeren) en zich in de hersenen opstapelen. Deze aggregaten zijn geassocieerd met neurodegeneratieve ziektes, waaronder Alzheimer. In de wetenschappelijke literatuur is beschreven dat injectie van geaggregeerd tau in transgene muizen kan leiden tot verdere aggregatie van tau-eiwitten en ziekte. Onder natuurlijke omstandigheden lijkt overdracht van geaggregeerd tau nooit voor te komen.

De aanvrager is van plan om wildtype en genetisch gemodificeerd tau tot expressie te brengen in E. coli en celculturen, mede om te onderzoeken welke mutaties in de tau sequentie aggregatie induceren. Op basis van de huidige stand en kennis in de weten­schap is de COGEM van mening dat tau niet als schadelijk en ten hoogste als potentieel schadelijk genproduct aangeduid kan worden. Gezien de aard van de voorgenomen werkzaamheden en het feit dat overdracht van tau-aggregaten van mens tot mens of dier onder natuurlijke omstandigheden nooit is waargenomen, is de COGEM van mening dat de voorgenomen werkzaamheden op ML-I niveau kunnen plaatsvinden.

Wel signaleert de COGEM dat aanvullende maatregelen noodzakelijk zijn om de veiligheid van de betrokken laboratoriummedewerkers te waarborgen. Blootstelling door bijvoorbeeld injectie of inhalatie van geaggregeerd tau eiwit dient voorkomen te worden, aangezien niet uitgesloten kan worden dat dit tot nadelige effecten kan leiden. Voor de inactivatie van geaggregeerd tau moet gebruik gemaakt worden van een erkende methode. Veiligheid voor medewerkers valt echter niet onder de ggo-regelgeving maar onder de Arbowet.